Częste pytania

Ile może zabrać komornik?

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że komornik nie zabiera – komornik oddaje. Odpowiedź na zadane pytanie nie jest prosta, ponieważ zależy od sposobu egzekucji, co do zasady, np. z wynagrodzenia za pracę potrącenia dokonywane są w wysokości 50%, z rachunku bankowego potrącana jest całość wierzytelności na rachunku bankowym, natomiast ze świadczeń emerytalno-rentowych potrącane jest 25%. Należy pamiętać, że występują liczne zmienne np. w postaci kwot wolnych od zajęcia, które często się zmieniają oraz ograniczeń przedmiotowych. Więcej informacji poniżej.

Masz pytanie?

Sprawdź poniżej, przygotowane przez nas, odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania. Pamiętaj, że postępowanie egzekucyjne miewa wiele wyjątków, a udzielone poniżej odpowiedzi dotyczą najczęstszych przypadków i opisują ogólny schemat podejmowanych działań.

Jest funkcjonariuszem publicznym, którego ustrój jest unormowany ustawą z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych.  Taki tytuł oznacza, że komornik ma znacznie większe uprawnienia, ale też i obowiązki od urzędnika państwowego. Zadaniem komorników jest głównie egzekucja tytułów wykonawczych, czyli tytułów egzekucyjnych zaopatrzonych w klauzulę wykonalności. Komornik jest gwarantem wykonalności orzeczeń sądowych wydanych w imieniu Rzeczpospolitej Polskiej.

Nie da się jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie, ponieważ każda sprawa jest inna. Czynności komornika podejmowane są niezwłocznie, natomiast proces spłaty należności może trwać nawet kilka lat, w zależności od sytuacji majątkowej dłużnika. Przyjmuje się, że przeciętne postępowanie egzekucyjne powinno być zakończone w ciągu 6 miesięcy od jego wszczęcia.

W aktualnym brzmieniu ustawy, znowlizowanym 9.07.2018 r., okres przedawnienia roszczeń stwierdzonych tytułem egzekucyjnym wynosi 6 lat, o czym stanowi art. 125 kodeksu cywilnego (dla roszczeń o świadczenia okresowe – 3 lata). Przy czym koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego.

Należy jednak mieć na uwadze treść art. 123 § 1 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym, bieg przedawnienia przerywa się:
1)przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;
2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje;
3) przez wszczęcie mediacji.

Co oznacza m.in., że każde wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego powoduje przerwanie biegu przedawnienia. Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo.

Postępowania egzekucyjne wszczynane są na podstawie orzeczeń sądowych. To Sąd w ramach postępowania sądowego bada zasadność roszczenia wierzyciela. Należy w tym miejscu przywołać treść art. 804 § 1 kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.


Oznacza to tyle, że komornik nie może kwestionować tego co sąd zasądził, a jego zadaniem jest wykonanie orzeczenia. W zdecydowanej większości przypadków komornik nie ma nawet wiedzy, z jakiego tytułu powstało zobowiązanie określone orzeczeniem.

Dłużnik chcąc merytorycznie kwestionować powstanie tytułu wykonawczego (np. twierdząc, że zadłużenie spłacił) może to robić w drodze powództwa kierowanego do sądu na zasadzie art. 840 kodeksu postępowania cywilnego.


Należy również wskazać, że dłużnikowi przysługuje zażalenie na nadanie klauzuli wykonalności przez sąd. Zażalenie takie wnosi się do sądu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji.

Tak. Dłużnik może dowolnie ustalać kwestie spłaty, należy jednak zaznaczyć, że zgodę na formę spłaty ratalnej musi wyrazić wierzyciel. Zawarcie formalnego porozumienia możliwe jest wyłącznie z wierzycielem. Należy też mieć na uwadze, że w przypadku braku możliwości spłaty całego zadłużenia przez dłużnika, może on spłacać zadłużenie w częściach do komornika, jednak takie zachowanie nie powoduje uchylenia zajęć już dokonanych, oraz nie gwarantuje braku podejmowania dalszych czynności przez komornika.

Celem wyjaśnienia w jaki sposób działa postępowanie egzekucyjne, trzeba wyraźnie zaznaczyć, że gestorem postępowania egzekucyjnego jest wierzyciel. Co to oznacza? Że decyduje o tym, w jaki sposób przebiega postępowanie egzekucyjne, może decydować o uchyleniu zajęć, zawieszeniu postępowania, bądź jego umorzeniu. Komornik ma obowiązek wykonywać wnioski wierzyciela, jeżeli są one zasadne i zgodne z prawem.

Tak, komornik ma taką techniczną możliwość, natomiast nie może tego wykonać bez podstawy prawnej. Tak jak wskazano w poprzedniej odpowiedzi, decyzja co do dobrowolnego uchylenia zajęcia należy wyłącznie do wierzyciela, wobec czego dłużnik musi wystąpić z wnioskiem o uchylenie zajęcia, który to będzie rozpatrywany przez wierzyciela.

Warto tutaj wskazać wyjątki przewidziane przez ustawę, w których to komornik uchyli zajęcia majątku dłużnika w toku postępowania, bez dodatkowej zgody wierzyciela. Takie mechanizmy przewiduje np. art. 1061 § 1 kpc w przypadku przedsiębiorców, oraz art. 1083 § 4 oraz 5 w przypadku dłużników alimentacyjnych.

Komornik Sądowy jako funkcjonariusz publiczny ma szeroki zakres uprawnień. Jednym z nich jest przymusowe wejście do mieszkania, jeżeli cel egzekucji tego wymaga. Uprawnienia takie daje mu art. 814 § 1 kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym komornik może zarządzić otworzenie mieszkania oraz innych pomieszczeń i schowków dłużnika. Przedmiotowe czynności przeprowadzane są każdorazowo przy udziale policji. Podsumowując – komornik nie potrzebuje żadnych dodatkowych nakazów przeszukania mieszkania, ponieważ jego uprawnienia wynikają bezpośrednio z ustawy.

Tak – złożenie wykazu majątku w przypadku wezwania komornika, jest obowiązkiem dłużnika. Wykaz taki składa się pisemnie, lub ustnie do protokołu. W przypadku braku złożenia wykazu, albo nie udzielenia odpowiedzi na zadane pytanie, komornik może ukarać dłużnika grzywną do 3000,00 zł.

Jeżeli dłużnik mimo ukarania go grzywną nie złożył wykazu majątku, komornik właściwości ogólnej dłużnika na wniosek wierzyciela zwróci się do sądu o nakazanie przymusowego doprowadzenia dłużnika.

Wykaz każdorazowo musi być złożony wraz z oświadczeniem o jego prawdziwości i zupełności pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

Art. 233 §  1 kodeksu karnego – Kto, składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Zasady jurysdykcji krajowej ograniczają działanie komornika do terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Gdy dłużnik przebywa za granicą, a w Polsce nie pozostawił żadnego majątku to brak jest realnych szans wyegzekwowanie świadczenia. Jednak nie wszystko jest stracone. Posiadając tytuł wykonawczy, należy udać się do właściwej komórki organizacyjnej Sądu Okręgowego, która zajmuje się obrotem prawnym z zagranicą, gdzie składa się wniosek o stwierdzenie wykonalności orzeczenia w kraju, w którym dłużnik przebywa.

Charakter odsetek przyznanych na rzecz wierzyciela określa tytuł wykonawczy (np Wyrok, lub Nakaz Zapłaty wydany przez sąd), na podstawie którego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. To wierzyciel decyduje, czy chce egzekwowania ich od dłużnika i za jaki okres. Samo rozpoczęcie spłaty zadłużenia, jeżeli odbywa się poprzez regularne okresowe wpłaty dłużnika, nie wpływa w żaden sposób na sposób naliczania odsetek. Należy jednak zaznaczyć, że im większa kwota należności głównej została spłacona, tym odsetki będą rosnąć w mniejszej wysokości.

Podsumowując, kwestia naliczania odsetek zależy od woli wierzyciela. Aby uniknąć zapłaty dalszych odsetek w postępowaniu egzekucyjnym należy więc zawrzeć stosowne porozumienie z wierzycielem, który powinien złożyć odpowiedni wniosek do komornika.

Zasady ponoszenia kosztów komorniczych opisane są w ustawie z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych. Na koszty komornicze składają się wydatki komornika, oraz opłaty komornicze. Niezwłoczna spłata zadłużenia wpływa na ich wysokość.

Do najczęstszych wydatków należą koszty korespondencji, koszty uzyskania dokumentów lub informacji, oraz koszty przekazania środków pieniężnych. Wysokość tych kosztów nie jest możliwa do określenia „z góry”, ponieważ wpływ na nie ma szereg czynników, takich jak np. wnioski wierzyciela kierowane do komornika w toku postępowania o podjęcie konkretnych czynności egzekucyjnych, ilość wysłanych w związku z tym listów, oraz rachunków wystawionych komornikowi przez instytucje obowiązane do udzielenia odpowiedzi na zapytania w trybie art. 761 kpc. Długi okres prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a co za tym idzie mnogość podjętych czynności wpływa na wysokość ostatecznych wydatków, które co do zasady obowiązany jest ponieść dłużnik (art. 770 kpc).

Jak wspomniano wyższej, na koszty komornicze, poza wydatkami, zaliczają się również opłaty komornicze. Podstawową zasadą jest ściąganie opłaty stosunkowej w wysokości 10% wartości egzekwowanego świadczenia. W przypadku zaległości o niskich wysokościach, stosowane są stałe minimalne opłaty, najczęściej w wysokości 200 zł. Przedmiotowe opłaty stanowią należność skarbu państwa, i z tych opłat komornik otrzymuje wynagrodzenie prowizyjne.

Koszty zastępstwa prawnego w postępowaniu egzekucyjnym przyznawane są przez komornika, na wniosek i rzecz wierzyciela, na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Wysokość przedmiotowych kosztów jest zależna od wysokości egzekwowanego świadczenia i określona stałymi stawkami wynikającymi z przywołanych aktów prawnych.

W zamyśle ustawodawcy koszty te mają w pewien sposób „rekompensować” wierzycielowi koszt zatrudnienia profesjonalnego pełnomocnika, celem reprezentowania jego interesów w postępowaniu egzekucyjnym.

Zgodnie z przepisami świadczenie 500 plus jest zwolnione od egzekucji. Należy jednak mieć na uwadze, że czasem, bank dokonuje potrąceń ze świadczenia 500 plus. Należy w takim przypadku niezwłocznie kontaktować się z bankiem, oraz komornikiem. Z uwagi na to, że komornik nie ma wiedzy z jakiego tytułu bank dokonuje potrącenia, koniecznym będzie, przedstawienie historii operacji na rachunku bankowym.

Stosownie do treści art. 833 §  6 kpc nie podlegają egzekucji świadczenia alimentacyjne, świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, świadczenia rodzinne, dodatki rodzinne, pielęgnacyjne, porodowe, dla sierot zupełnych, zasiłki dla opiekunów, świadczenia z pomocy społecznej, świadczenia integracyjne, świadczenie wychowawcze, świadczenie dobry start, jednorazowe świadczenie, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” (Dz. U. z 2020 r. poz. 1329), rodzinny kapitał opiekuńczy, o którym mowa w ustawie z dnia 17 listopada 2021 r. o rodzinnym kapitale opiekuńczym (Dz. U. poz. 2270), oraz dofinansowanie obniżenia opłaty rodzica za pobyt dziecka w żłobku, klubie dziecięcym lub u dziennego opiekuna, o którym mowa w art. 64c ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz. U. z 2021 r. poz. 75, 952, 1901 i 2270), oraz dodatek osłonowy, o którym mowa w ustawie z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1).

Zgodnie z przepisami jednorazowe świadczenie w postaci 13 i 14 emerytury jest zwolnione od egzekucji. Podstawa zwolnienia przedmiotowych świadczeń znajduje się w ustawach statuujących przyznanie przedmiotowego świadczenia. Nie jest zatem możliwe zajęcie komornicze 13 oraz 14 świadczenia emerytalno – rentowego. 

W przypadku zajęcia wynagrodzenia z tytułu zawartej umowy o pracę dłużnika, pracodawca dokonuje potrąceń w wysokości 1/2 wynagrodzenia za pracę dłużnika, a w przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych w wysokości 3/5 wynagrodzenia. Do wysokości wynagrodzenia pracownika wlicza się wszystkie okolicznościowe nagrody, premie (w tym „trzynastki”), lecz odejmuje podatki i opłaty należne z mocy ustawy.

Należy wskazać jednak, co istotne, że kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę dłużnika jest wolna od potrąceń – w przypadku egzekucji innych świadczeń, niż alimentacyjne. Jeżeli dłużnik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, wskazana kwota wolna od potrąceń podlega proporcjonalnemu zmniejszeniu.

Jeżeli dłużnik otrzymuje dochody z kilku źródeł, podstawę obliczenia stanowi suma wszystkich dochodów.

Zasady potrącenia z wynagrodzenia za pracę regulują przepisy art. 87, 87 (1) kodeksu pracy, art. 833 – art. 835, art. 881 – art. 888 kpc.

W przypadku zajęcia świadczenia emerytalno-rentowego, organ wypłacający dokonuje potrąceń w wysokości 1/4 świadczenia dłużnika, a w przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych w wysokości 3/5 świadczenia.

Należy wskazać, że w przypadku egzekucji wierzytelności ze świadczenia emerytalno-rentowego również istnieje kwota wolna od zajęcia. W większości przypadków wynosi ona ok. 900 zł i jest waloryzowana z każdym rokiem przez ZUS.


Zajęciu wierzytelności na rachunku bankowym dłużnika podlega całość zgromadzonych na nim środków, jednak z uwzględnieniem kwoty wolnej od zajęcia, która wynosi 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Kwota wolna nie znajduje zastosowania w przypadku egzekucji na zaspokojenie alimentów.


Co ważne, należy wiedzieć, że za realizację zajęcia odpowiada bank, to on dokonuje obliczeń i stosuje kwotę wolną. Komornik z mocy samego zajęcia nie ma wiedzy, co wpływa na rachunek bankowy dłużnika.


Wysokość kwoty wolnej od zajęcia reguluje art. 54 prawa bankowego i zgodnie z nim środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego, w każdym miesiącu kalendarzowym, w którym obowiązuje zajęcie, do wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. z 2020 r. poz. 2207), przysługującego pracownikowi zatrudnionemu w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy.